WIELOJĘZYCZNOŚĆ JAKO ELEMENT KRAJOBRAZU JĘZYKOWEGO MAŁEGO MIASTA NA PRZYKŁADZIE OLECKA

Abstrakt

W krajobrazach językowych współczesnych miast coraz istotniejszą rolę odgrywa wielojęzyczność. Miasto mówi wszakże nie językiem, a językami swoich stałych i tymczasowych użytkowników. Z perspektywy komunikacyjnej miasto staje się językowym tyglem, w którym manifestują się potrzeby językowe danej społeczności, ale który także te potrzeby uświadamia i generuje. Stąd wynika tak duże zainteresowanie badawcze różnymi aspektami utekstowienia współczesnej przestrzeni miejskiej. W artykule z zakresu linguistic landscape podjęto się opisu wielojęzyczności jako elementu krajobrazu językowego małego miasta. Metoda badawcza, zastosowana wobec składających się na korpus badawczy tekstów miejskich z Olecka na Mazurach Garbatych, opiera się na analizie dyskursów funkcjonalnych. Uwzględniono w niej rodzaje języków użytych w tekstach miejskich oraz (multimodalną) strukturę komunikatu i realizowane przez niegofunkcje. Efektem analizy tak skonstruowanego korpusu, na który składa się 26 wielojęzycznych tekstów miejskich, zlokalizowanych w centrum Olecka oraz jego części rekreacyjno-sportowej, jest wskazanie siedmiu dyskursów funkcjonalnych charakterystycznych dla wielojęzycznych tekstów miejskich występujących w małym mieście (infrastrukturalny, regulacyjny, komercyjny, komemoratywny, pandemiczny, edukacyjny i indywidualny). Analiza wykazała, że najsilniejszą reprezentację mają wielojęzyczne teksty miejskie komercyjne i komemoratywne, w których wykorzystuje się języki polski, angielski i niemiecki. W krajobrazie językowym Olecka niemal niereprezentowane są natomiast wielojęzyczne teksty miejskie infrastrukturalne i regulacyjne – co dziwi w sytuacji, gdy Olecko reklamuje się jako miasto turystyczne. Wielojęzyczne teksty miejskie przeważnie realizują funkcje sekundarne, związane np. z budowaniem prestiżu i tożsamości, natomiast brakuje tekstów realizujących funkcje prymarne, związane z organizacją przestrzeni.