Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Akulturacja na tle czynników psychospołecznych: przypadek polskich imigrantów w Wielkiej Brytanii
Kontakt: Aleksandra Matysiak
SOCJOLINGWISTYKA,
Tom 39 Nr 1 (2025): Socjolingwistyka
Abstrakt
Artykuł prezentuje wyniki pilotażowego badania strategii akulturacyjnych realizowanych przez polskich imigrantów, którzy osiedlili się w mieście Welshpool (Walia). Akulturacja to proces, w którym jednostki należące do mniejszości kulturowych (imigranci lub przedstawiciele mniejszości narodowych/etnicznych) uczą się funkcjonować w nowym miejscu zamieszkania, łącząc elementy kultury rodzimej z elementami kultury dominującej w danym miejscu. Sposób, w jaki przebiega akulturacja, zależy od wielu czynników psychospołecznych, takich jak motywacja do uczenia się nowego języka czy sieć kontaktów społecznych wykraczających poza relacje rodzinne.
W niniejszym artykule na potrzeby analizy danych została wykorzystana metoda wywiadu ustrukturyzowanego, a następnie metoda kodowania uzyskanych odpowiedzi, dzięki czemu było możliwe ujęcie powtarzających się tematów w określone kategorie. Przedstawione wyniki świadczą o znacznej różnorodności strategii akulturacyjnych oraz ich powiązaniu z indywidualnym podejściem do języka ojczystego i języka kraju przyjmującego. Na szczególną uwagę zasługuje strategia integracji, która – zgodnie z koncepcją Berry’ego (1974) – jest uznawana za najbardziej sprzyjającą kształtowaniu tożsamości wielokulturowej. Badanie potwierdza, że skuteczna realizacja tej strategii zależy m.in. od poziomu motywacji do nauki języka angielskiego oraz gotowości do wchodzenia w interakcje z przedstawicielami kultury dominującej.
Słowa kluczowe
- Adamski, J.K. (2020). Adaptacja i postrzeganie imigrantów w państwach europejskich. Studium porównawcze. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
- Andrejuk, K. (2011). Narodowa integracja czy europeizacja? Strategie osobiste i zawodowe imigrantów edukacyjnych w państwach Unii Europejskiej. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 2(37), 148–166.
- Babbie, E. (2005). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Bailey, G., Peoples, J. (2013). Essentials of Cultural Anthropology. Boston: Cengage Learning.
- Bauman, Z. (1993). Ponowoczesne wzory osobowe. Studia Socjologiczne, 2(129), 7–31.
- Berry, J.W. (1974). Psychological Aspects of Cultural Pluralism. Topics in Culture Learning, 2, 17–22.
- Berry, J.W. (2001). A Psychology of Immigration. Journal of Social Issues, 57, 615–631.
- Berry, J.W. (2011). Integration and Multiculturalism: Ways Towards Social Solidarity. Papers on Social Representations, 20, 2.1–2.21.
- Berry, J.W., Poortinga, Y.H., Breugelmans, S.M., Chasiotis, A., Sam, D.L. (2011). Cross-Cultural Psychology. Research and Applications. Cambridge: Cambridge University Press.
- Bokszański, Z. (1988). Tożsamość jednostki. Kultura i Społeczeństwo, 32(2), 3–17.
- Bokszański, Z. (2005). Tożsamości zbiorowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Budyta-Budzyńska, M. (2013). Socjologia narodu i konfliktów etnicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Council of Europe (2001). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment.
- https://rm.coe.int/1680459f97 (dostęp: 15.09.2024 r.)
- Dzięglewski, M. (2011). Bariery na drodze integracji polskich emigrantów poakcesyjnych w Irlandii. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 2, 132–149.
- Elliott, V. (2018). Thinking about the Coding Process in Qualitative Data Analysis. The Qualitative Report, 23(11), 2850–2861.
- https://doi.org/10.46743/2160-3715/2018.3560 (dostęp: 15.09.2024 r.)
- Flick, U. (2011). Projektowanie badania jakościowego (tłum. P. Tomanek). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Graves, T.D. (1967). Psychological Acculturation in a Tri-Ethnic Community. Southwestern Journal of Anthropology, 23, 337–350.
- Guild, E. (2004). The legal elements of the European Identity: EU citizenship and migration law. The Hague–Boston: Kluwer Law International.
- Kenrick, D.T., Neuberg, S.L., Cialdini, R.B. (1999). Social Psychology. Unravelling the Mystery. Boston: Pearson Education.
- Kicinger, A. (2004). Unia Europejska wobec zagadnienia integracji imigrantów. Warszawa: Central European Forum for Migration Research.
- Klimek, Ł. (2012). Polscy migranci mieszkający w Irlandii. Ich strategie akulturacyjne i stosunek wobec integracji. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 38(3), 27–51.
- Kłoskowska, A. (1992). Tożsamość i identyfikacja narodowa w perspektywie historycznej i psychologicznej. Kultura i Społeczeństwo, 1, 131–141.
- Kłoskowska, A. (1996). Kultury narodowe u korzeni. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Koryś, P., Okólski, M. (2004). Czas globalnych migracji. Mobilność międzynarodowa w perspektywie globalizacji. Prace Migracyjne, 2004, 9–16.
- Lenkeit, R.E. (2004). Introducing Cultural Anthropology. New York: McGraw–Hill.
- Linton, R. (1949). The Distinctive Aspects of Acculturation. W: R. Linton (red.), Acculturation in Seven American Indian Tribes (s. 501–520). New York: D. Appleton-Century Co.
- Łużniak-Piecha, M. (2016). Europejczycy, Euroemigranci – czyli o aspiracjach i skutecznej akulturacji. Przegląd badań i próba weryfikacji koncepcji strategii relacji międzykulturowych J. Berry’ego. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 2(160), 231–246.
- Nowicka, M. (2020). Strategie adaptacyjne imigrantów. Przypadek Polaków w Islandii. Kraków: Wydawnictwo Nomos.
- Parfieniuk, I. (2009). Między marginalizacją a integracją. Wybór jednostkowych strategii akulturacyjnych i ich uwarunkowania. W: J. Nikitorowicz, D. Misiejuk (red.), Procesy migracji w społeczeństwie otwartym. Perspektywa edukacji międzykulturowej (s. 293–306). Białystok: Trans Humana Wydawnictwo Uniwersyteckie.
- Redfield, R., Linton, R., Herskovits, M. (1936). Memorandum on the study of acculturation. American Anthropologist, 38, 149–152.
- Sen, A. (2007). Identity and Violence. The Illusion of Destiny. London: Penguin Books.
- Schönpflug, U. (1997). Acculturation: adaptation or development. Applied Psychology, 46(1), 52–55.
- Rosman, A., Rubel, P. G., Weisgrau, M. (2009). The Tapestry of Culture: An Introduction to Cultural Anthropology. New York: AltaMira Press.
- Suessmuth, R., Weidenfeld, W. (2005). Managing Integration. The European Union’s responsibilities towards immigrants. Brussels: Migration Policy Institute.
- https://www.migrationpolicy.org (dostęp: 15.09.2024 r.)
- Tajfel, H. (1974). Social Identity and Intergroup Behaviour. Social Science Information, 13(2), 65–93.
Referencje
Adamski, J.K. (2020). Adaptacja i postrzeganie imigrantów w państwach europejskich. Studium porównawcze. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
Andrejuk, K. (2011). Narodowa integracja czy europeizacja? Strategie osobiste i zawodowe imigrantów edukacyjnych w państwach Unii Europejskiej. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 2(37), 148–166.
Babbie, E. (2005). Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bailey, G., Peoples, J. (2013). Essentials of Cultural Anthropology. Boston: Cengage Learning.
Bauman, Z. (1993). Ponowoczesne wzory osobowe. Studia Socjologiczne, 2(129), 7–31.
Berry, J.W. (1974). Psychological Aspects of Cultural Pluralism. Topics in Culture Learning, 2, 17–22.
Berry, J.W. (2001). A Psychology of Immigration. Journal of Social Issues, 57, 615–631.
Berry, J.W. (2011). Integration and Multiculturalism: Ways Towards Social Solidarity. Papers on Social Representations, 20, 2.1–2.21.
Berry, J.W., Poortinga, Y.H., Breugelmans, S.M., Chasiotis, A., Sam, D.L. (2011). Cross-Cultural Psychology. Research and Applications. Cambridge: Cambridge University Press.
Bokszański, Z. (1988). Tożsamość jednostki. Kultura i Społeczeństwo, 32(2), 3–17.
Bokszański, Z. (2005). Tożsamości zbiorowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Budyta-Budzyńska, M. (2013). Socjologia narodu i konfliktów etnicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Council of Europe (2001). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment.
https://rm.coe.int/1680459f97 (dostęp: 15.09.2024 r.)
Dzięglewski, M. (2011). Bariery na drodze integracji polskich emigrantów poakcesyjnych w Irlandii. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 2, 132–149.
Elliott, V. (2018). Thinking about the Coding Process in Qualitative Data Analysis. The Qualitative Report, 23(11), 2850–2861.
https://doi.org/10.46743/2160-3715/2018.3560 (dostęp: 15.09.2024 r.)
Flick, U. (2011). Projektowanie badania jakościowego (tłum. P. Tomanek). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Graves, T.D. (1967). Psychological Acculturation in a Tri-Ethnic Community. Southwestern Journal of Anthropology, 23, 337–350.
Guild, E. (2004). The legal elements of the European Identity: EU citizenship and migration law. The Hague–Boston: Kluwer Law International.
Kenrick, D.T., Neuberg, S.L., Cialdini, R.B. (1999). Social Psychology. Unravelling the Mystery. Boston: Pearson Education.
Kicinger, A. (2004). Unia Europejska wobec zagadnienia integracji imigrantów. Warszawa: Central European Forum for Migration Research.
Klimek, Ł. (2012). Polscy migranci mieszkający w Irlandii. Ich strategie akulturacyjne i stosunek wobec integracji. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 38(3), 27–51.
Kłoskowska, A. (1992). Tożsamość i identyfikacja narodowa w perspektywie historycznej i psychologicznej. Kultura i Społeczeństwo, 1, 131–141.
Kłoskowska, A. (1996). Kultury narodowe u korzeni. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Koryś, P., Okólski, M. (2004). Czas globalnych migracji. Mobilność międzynarodowa w perspektywie globalizacji. Prace Migracyjne, 2004, 9–16.
Lenkeit, R.E. (2004). Introducing Cultural Anthropology. New York: McGraw–Hill.
Linton, R. (1949). The Distinctive Aspects of Acculturation. W: R. Linton (red.), Acculturation in Seven American Indian Tribes (s. 501–520). New York: D. Appleton-Century Co.
Łużniak-Piecha, M. (2016). Europejczycy, Euroemigranci – czyli o aspiracjach i skutecznej akulturacji. Przegląd badań i próba weryfikacji koncepcji strategii relacji międzykulturowych J. Berry’ego. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 2(160), 231–246.
Nowicka, M. (2020). Strategie adaptacyjne imigrantów. Przypadek Polaków w Islandii. Kraków: Wydawnictwo Nomos.
Parfieniuk, I. (2009). Między marginalizacją a integracją. Wybór jednostkowych strategii akulturacyjnych i ich uwarunkowania. W: J. Nikitorowicz, D. Misiejuk (red.), Procesy migracji w społeczeństwie otwartym. Perspektywa edukacji międzykulturowej (s. 293–306). Białystok: Trans Humana Wydawnictwo Uniwersyteckie.
Redfield, R., Linton, R., Herskovits, M. (1936). Memorandum on the study of acculturation. American Anthropologist, 38, 149–152.
Sen, A. (2007). Identity and Violence. The Illusion of Destiny. London: Penguin Books.
Schönpflug, U. (1997). Acculturation: adaptation or development. Applied Psychology, 46(1), 52–55.
Rosman, A., Rubel, P. G., Weisgrau, M. (2009). The Tapestry of Culture: An Introduction to Cultural Anthropology. New York: AltaMira Press.
Suessmuth, R., Weidenfeld, W. (2005). Managing Integration. The European Union’s responsibilities towards immigrants. Brussels: Migration Policy Institute.
https://www.migrationpolicy.org (dostęp: 15.09.2024 r.)
Tajfel, H. (1974). Social Identity and Intergroup Behaviour. Social Science Information, 13(2), 65–93.